Aktualności

Uprawnienia rodzicielskie - zmiany w przepisach od 1 stycznia 2010 r.

05 stycznia 2010

Od 1 stycznia 2010 r. obowiązują zmiany przepisów określających uprawienia rodzicieslkie. Modyfikacje polegają głównie na przyznaniu dodatkowych urlopów macierzyńskich zarówno matce, jaki ojcu dziecka, opiekunom adopcyjnym oraz wprowadzeniu odrębnego urlopu ojcowskiego.

Bezpośrednio po zakończeniu obowiązkowego urlopu macierzyńskiego jedno z rodziców dziecka może skorzystać z fakultatywnego urlopu macierzyńskiego. Dodatkowy urlop należy wykorzystać jednorazowo i po uprzednim zawiadomieniu pracodawcy. W okresie korzystania z dodatkowych dni wolnych pracownikowi będzie przysługiwał zasiłek macierzyński na takich samych zasadach jak w trakcie zwykłego urlopu macierzyńskiego.

W 2010 roku wymiar dodatkowego urlopu wynosi dwa tygodnie (w przypadku urodzenia jednego dziecka) lub trzy tygodnie (jeśli matka urodziła co najmniej dwoje dzieci przy jednym porodzie). W kolejnych latach będzie on wzrastał i począwszy od 2014 roku wyniesie odpowiednio sześć lub osiem tygodni. Aby skorzystać z fakultatywnego urlopu, rodzic będzie musiał złożyć pracodawcy wniosek o jego udzielenie najpóźniej na siedem dni przed rozpoczęciem wolnego na opiekę nad dzieckiem.

Z fakultatywnego wolnego może skorzystać tylko jedno z rodziców. Ojciec dziecka będzie mógł je wykorzystać zarówno w przypadku, gdy matka zrezygnuje na jego rzecz z części zwykłego urlopu macierzyńskiego (może to zrobić po wykorzystaniu co najmniej 14 tygodni takiego wolnego), jak i gdy zakończy ona jego pełny wymiar.

Ważne! Dodatkowe wolne na opiekę nad dzieckiem trzeba wykorzystać bezpośrednio po zakończeniu obowiązkowego urlopu macierzyńskiego.

Korzystając z dodatkowego urlopu macierzyńskiego lub dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, pracownik zachowuje przez cały dodatkowy okres prawo do zasiłku macierzyńskiego. Świadczenie to będzie przysługiwało nie tylko osobom zatrudnionym, ale także osobom, które nie są pracownikami, ale opłacają składkę na ubezpieczenie chorobowe (np. matkom prowadzącym firmy).

Co istotne, pracownik uprawniony do dodatkowego urlopu macierzyńskiego może łączyć urlop z wykonywaniem pracy u pracodawcy, który go udziela. Wymiar czasu pracy nie może być jednak wyższy niż połowa pełnego, dobowego wymiaru (czyli zazwyczaj cztery godziny). W takiej sytuacji dodatkowego urlopu macierzyńskiego udziela się na pozostałą część dnia pracy (czyli zazwyczaj kolejne cztery godziny). W przypadku rozpoczęcia pracy w trakcie dodatkowego urlopu wysokość zasiłku macierzyńskiego pomniejsza się proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy, w którym pracownik łączy wolne na opiekę nad dzieckiem z wykonywaniem pracy u pracodawcy udzielającego takiego urlopu.


Od 1 stycznia pracownikom ojcom wychowującym dziecko przysługuje również prawo do tygodnia urlopu ojcowskiego. Począwszy od 2012 roku jego wymiar wzrośnie do dwóch tygodni.

Podobnie jak w przypadku dodatkowego urlopu macierzyńskiego, podwładny musi złożyć wniosek o udzielenie urlopu ojcowskiego najpóźniej na siedem dni przed rozpoczęciem wolnego tygodnia na opiekę nad dzieckiem. Pracodawca nie może wniosku odrzucić ani odmówić wykorzystania urlopu w terminie wskazanym przez pracownika. Ojciec ma prawo skorzystać z wolnego tygodnia także w okresie, gdy matka dziecka przebywa jeszcze na urlopie macierzyńskim. Nowe uprawnienia rodzicielskie przysługują także rodzicom, którzy nie są pracownikami, ale są objęci ubezpieczeniem chorobowym z innego tytułu (np. prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej). Mają oni prawo wydłużyć okres pobierania zasiłku macierzyńskiego o czas dodatkowego urlopu macierzyńskiego lub urlopu ojcowskiego, jaki przysługuje pracownikom.



Żródło: Dziennik Gazeta Prawna